Bảng cân đối kế toán

Bảng cân đối kế toán gồm mấy phần, mỗi phần gồm những gì

Bảng chia làm 2 phần lớn bắt buộc phải bằng nhau về tổng cộng — đây là quy tắc "tự cân" của kế toán kép.

Phương trình kế toán bắt buộc phải cân

Tổng Tài sản (A + B) luôn phải bằng Tổng Nguồn vốn (C + D). Nếu công cụ báo "không cân" thì chắc chắn có chỉ tiêu nhập sai hoặc thiếu, cần rà lại trước khi dùng số để báo cáo.

• Tổng tài sản = Tài sản ngắn hạn + Tài sản dài hạn
• Tổng nguồn vốn = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu
• Điều kiện bắt buộc: Tổng tài sản = Tổng nguồn vốn

Các chỉ số đọc nhanh từ bảng cân đối

• Current Ratio (Hệ số thanh toán hiện hành) = Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn — từ 1,5 lần trở lên thường coi là an toàn.
• Quick Ratio (Hệ số thanh toán nhanh) = (Tài sản ngắn hạn − Hàng tồn kho) / Nợ ngắn hạn — loại hàng tồn kho vì khó thanh khoản ngay.
• D/E (Debt-to-Equity) = Nợ phải trả / Vốn chủ sở hữu — đo mức phụ thuộc vào vốn vay so với vốn tự có.
• NWC (Net Working Capital — vốn lưu động ròng) = Tài sản ngắn hạn − Nợ ngắn hạn — dương nghĩa là đủ vốn xoay vòng ngắn hạn.

Ví dụ rút gọn: doanh nghiệp nhỏ, tổng tài sản 2,5 tỷ đồng

1. Tiền & tương đương tiền: 200.000.000 đ
2. Phải thu khách hàng: 300.000.000 đ
3. Hàng tồn kho: 500.000.000 đ
4. = A. Tài sản ngắn hạn: 1.000.000.000 đ
5. TSCĐ (giá trị còn lại): 1.500.000.000 đ
6. = B. Tài sản dài hạn: 1.500.000.000 đ
7. TỔNG TÀI SẢN: 2.500.000.000 đ
8. Phải trả người bán 400tr + Vay ngắn hạn 300tr: C.I Nợ ngắn hạn = 700.000.000 đ
9. Vay dài hạn: C.II Nợ dài hạn = 800.000.000 đ
10. Vốn góp 900tr + LNST chưa phân phối 100tr: D. Vốn chủ sở hữu = 1.000.000.000 đ
11. TỔNG NGUỒN VỐN (700tr + 800tr + 1.000tr): 2.500.000.000 đ — khớp Tổng tài sản

Ví dụ minh hoạ tự dựng để kiểm tra phương trình kế toán, không phải số liệu của doanh nghiệp thật nào. Current Ratio ở ví dụ này = 1.000tr / 700tr ≈ 1,43 lần.

Lỗi thường gặp khi tính tay

• Ghi Dự phòng phải thu khó đòi hoặc Hao mòn TSCĐ luỹ kế cùng dấu dương với tài sản gốc — đây là khoản giảm trừ (contra), phải trừ đi chứ không cộng vào.
• Nhầm "Người mua trả tiền trước" (khoản doanh nghiệp còn nợ hàng/dịch vụ, thuộc Nợ phải trả) với "Phải thu khách hàng" (thuộc Tài sản) — đứng sai bên gây lệch bảng.
• Bỏ sót lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trong kỳ hiện tại — thiếu chỉ tiêu này gần như luôn làm bảng không cân.
• So sánh Current Ratio giữa các ngành có vòng quay tồn kho khác nhau (bán lẻ so với xây dựng) mà không xét đặc thù ngành — mức "an toàn" của mỗi ngành không giống nhau.
• Nhầm Bảng cân đối kế toán hợp nhất (gộp cả công ty con) với báo cáo riêng lẻ của công ty mẹ — hai bảng có số liệu khác nhau, cần đối chiếu đúng loại khi so sánh.