Tính lời lãi từ giá vốn
Markup vs Margin · 2 chiều: vốn → giá bán hoặc vốn+bán → % lãi
| Mã / Tên / Cat | Kỳ 1 (vốn / bán / SL) | Kỳ 2 (vốn / bán / SL) | Margin K2 | LN K2 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 78.6% | 8.8M ₫ | ||||||||
| 77.5% | 8.1M ₫ | ||||||||
| 78.9% | 6.3M ₫ | ||||||||
| 74.0% | 3.0M ₫ | ||||||||
| 71.9% | 6.0M ₫ | ||||||||
| TỔNG | LN K1: 27.5M₫ · Margin 75.2% | LN K2: 32.2M₫ · Margin 76.6% | 76.6% | 32.2M ₫ | |||||
- • Markup = (Giá bán − Giá vốn) / Giá vốn × 100% — Đứng từ giá vốn nhìn lên
- • Margin = (Giá bán − Giá vốn) / Giá bán × 100% — Đứng từ giá bán nhìn xuống
- • Lợi nhuận gộp = (Giá bán − Giá vốn) × Số lượng
- • Markup 100% = Margin 50% · Markup 50% = Margin 33%
Tool này là công cụ tham khảo giáo dục dựa trên Công thức Markup & Margin chuẩn quốc tế tại thời điểm cập nhật. Quy định pháp luật có thể thay đổi — vui lòng kiểm tra lại tại nguồn chính thức hoặc tham vấn kế toán/luật sư/đại lý thuế có chứng chỉ trước khi áp dụng vào tờ khai, hợp đồng, báo cáo thực tế. Webchốt không phải đại lý thuế, không phải công ty kiểm toán, không phải đơn vị tư vấn pháp lý — kết quả tool chỉ mang tính ước tính, không thay thế tư vấn chuyên môn. Trong phạm vi pháp luật cho phép, Webchốt không chịu bất kỳ trách nhiệm nào (trực tiếp, gián tiếp, hậu quả) phát sinh từ việc dùng kết quả tool.
- Markup = Lãi/Vốn × 100
- Margin = Lãi/Doanh thu × 100
Hướng dẫn lời lãi giá vốn
Công cụ này theo dõi lợi nhuận gộp của nhiều mặt hàng (SKU) cùng lúc, so sánh 2 kỳ (kỳ trước — kỳ này) để thấy margin đang cải thiện hay xấu đi. Nhập giá vốn, giá bán và số lượng cho từng sản phẩm, công cụ tự tính lợi nhuận, markup, margin, vẽ biểu đồ tỷ trọng lợi nhuận theo danh mục và cảnh báo bất thường.
Điểm dễ nhầm nhất khi tự tính tay là gộp chung "markup" và "margin" — hai con số có cùng tử số (phần lãi) nhưng khác mẫu số, nên với cùng một sản phẩm chúng luôn cho ra hai giá trị khác nhau. Nhầm lẫn này thường khiến chủ shop đặt giá bán sai vì tưởng "markup 50%" nghĩa là lãi chiếm 50% doanh thu, trong khi thực tế margin lúc đó chỉ khoảng 33%.
Công cụ có sẵn 4 bộ dữ liệu mẫu theo mô hình kinh doanh (nhà hàng, siêu thị, bán online, B2B/bán buôn) để tham khảo mức markup điển hình của từng ngành, đồng thời cho phép sửa hoặc thêm SKU của riêng anh/chị.
Công thức markup và margin
Cùng một sản phẩm, markup luôn lớn hơn margin (khi có lãi dương) vì mẫu số của markup nhỏ hơn mẫu số của margin. Đây là công thức đang chạy trong hàm calcRow() của công cụ.
| Chỉ số | Công thức | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Lợi nhuận / đơn vị | Giá bán − Giá vốn | Số tiền lãi trên mỗi sản phẩm bán ra |
| Markup (%) | Lợi nhuận / đơn vị ÷ Giá vốn × 100 | Đứng từ giá vốn nhìn lên — dùng khi định giá bán từ giá nhập |
| Margin (%) | Lợi nhuận / đơn vị ÷ Giá bán × 100 | Đứng từ giá bán nhìn xuống — dùng khi đọc báo cáo doanh thu, so sánh hiệu quả |
| Lợi nhuận gộp | Lợi nhuận / đơn vị × Số lượng bán | Tổng tiền lãi của SKU trong kỳ, cộng dồn ra "Lợi nhuận gộp kỳ này" ở đầu trang |
Vì sao markup và margin luôn khác nhau
Vì mẫu số khác nhau: markup chia cho giá vốn (số nhỏ hơn), margin chia cho giá bán (số lớn hơn) — nên với cùng phần lãi, markup luôn là số lớn hơn margin. Bảng dưới đối chiếu vài mức thường gặp để tránh nhầm khi đọc báo cáo.
| Markup | Margin tương ứng | Cách đọc |
|---|---|---|
| 50% | 33,3% | Lãi bằng nửa giá vốn, nhưng chỉ chiếm 1/3 giá bán |
| 100% | 50% | Giá bán gấp đôi giá vốn — đây là mốc duy nhất markup và margin "gần trùng" theo tỷ lệ 2:1 |
| 200% | 66,7% | Giá bán gấp 3 giá vốn |
| 366,67% | 78,57% | Đúng bằng ví dụ SKU "Cơm chiên gà" bên dưới |
4 bộ dữ liệu mẫu theo mô hình kinh doanh
Đây là mức tham khảo có sẵn trong công cụ để đối chiếu, không phải khuyến nghị áp dụng cứng cho mọi ngành hàng — mỗi shop cần tự tính markup thực tế dựa trên chi phí vận hành của mình.
- Nhà hàng — markup phổ biến 40-100%, vì phải bù chi phí chế biến, mặt bằng, nhân viên phục vụ.
- Siêu thị — markup thấp hơn hẳn, 15-30%, vì quay vòng hàng nhanh, cạnh tranh giá trực tiếp.
- Bán online — markup 20-40%, cộng thêm chi phí quảng cáo và vận chuyển phải tính vào giá bán.
- B2B / bán buôn — markup thấp nhất, 5-15%, bù lại bằng số lượng lớn mỗi đơn.
Đọc phần cảnh báo tự động
- Margin trung bình đổi hơn 5 điểm % so với kỳ trước — công cụ nêu rõ tăng do định giá tốt hơn hay giảm do giá vốn tăng/giá bán bị ép.
- Một SKU đóng góp trên 50% tổng lợi nhuận — cảnh báo rủi ro phụ thuộc quá nhiều vào một mặt hàng.
- SKU có margin âm — đang bán dưới giá vốn, cần kiểm tra ngay.
- Chênh lệch margin giữa các SKU cùng category vượt 60 điểm % — dấu hiệu định giá không nhất quán trong cùng nhóm hàng.
Ví dụ: SKU "Cơm chiên gà" trong preset Nhà hàng, kỳ này
- Giá vốn / đơn vị: 15.000 đ
- Giá bán / đơn vị: 70.000 đ
- Lợi nhuận / đơn vị = 70.000 − 15.000: 55.000 đ
- Markup = 55.000 / 15.000 × 100: 366,67%
- Margin = 55.000 / 70.000 × 100: 78,57%
- Số lượng bán trong kỳ: 160
- Lợi nhuận gộp = 55.000 × 160: 8.800.000 đ
Chọn preset "Nhà hàng" trong công cụ, xem dòng SKU-001 "Cơm chiên gà" cột Kỳ 2 sẽ ra đúng các con số trên.
Lỗi thường gặp khi tính tay
- Đọc "markup 50%" thành "lãi 50% doanh thu" — đó là margin, không phải markup; hai chỉ số này luôn khác nhau khi có lãi.
- Đặt giá bán bằng cách cộng thẳng margin mục tiêu vào giá vốn (ví dụ muốn margin 40% thì cộng 40% giá vốn) — sai, vì đó là cách tính markup, không phải margin; công thức đúng để đạt margin mục tiêu là Giá bán = Giá vốn / (1 − Margin mục tiêu).
- Chỉ nhìn tổng lợi nhuận mà không xem margin trung bình — tổng lợi nhuận có thể tăng nhờ bán được nhiều hơn trong khi margin từng đơn vị đang giảm dần.
- Bỏ qua cảnh báo "phụ thuộc rủi ro vào 1 SKU" — khi một mặt hàng chiếm quá nửa lợi nhuận, chỉ cần mặt hàng đó gặp vấn đề (hết hàng, đối thủ giảm giá) là toàn bộ lợi nhuận sụt mạnh.
- So sánh markup của ngành này với ngành khác để đánh giá "ai lãi hơn" — mức markup hợp lý khác nhau hoàn toàn theo mô hình kinh doanh (siêu thị luôn thấp hơn nhà hàng), không thể so trực tiếp.
Bạn có thắc mắc về Lời lãi giá vốn?
Markup và margin khác nhau ở đâu?+
Markup = Lãi / Giá vốn × 100% (đứng từ giá vốn nhìn lên). Margin = Lãi / Giá bán × 100% (đứng từ giá bán nhìn xuống). Cùng phần lãi, markup luôn lớn hơn margin.
Markup 100% thì margin là bao nhiêu?+
Margin = 50%. Đây là mốc duy nhất markup gấp đôi margin theo tỷ lệ 2:1 — giá bán khi đó gấp đôi giá vốn.
Muốn margin 40% thì tính giá bán thế nào?+
Giá bán = Giá vốn / (1 − 40%) = Giá vốn / 0,6. Không được cộng thẳng 40% giá vốn vào giá bán — đó là cách tính markup, cho margin thực tế thấp hơn 40%.
Vì sao 1 SKU chiếm hơn 50% lợi nhuận lại bị cảnh báo?+
Vì rủi ro phụ thuộc — nếu SKU đó hết hàng, bị đối thủ cạnh tranh giá, hoặc gặp vấn đề, toàn bộ lợi nhuận của shop sụt mạnh do dồn quá nhiều vào một mặt hàng.
Markup ngành nhà hàng và siêu thị khác nhau thế nào?+
Nhà hàng thường markup 40-100% (bù chi phí chế biến, mặt bằng). Siêu thị chỉ 15-30% (quay vòng hàng nhanh, cạnh tranh giá). Đây là mức tham khảo có sẵn trong công cụ, không phải chuẩn bắt buộc.
Công thức đổi qua lại giữa markup và margin?+
Margin = Markup / (100 + Markup) × 100. Markup = Margin / (100 − Margin) × 100. Ví dụ markup 50% cho margin 33,3%.
Web cho doanh nghiệp của bạn?
Webchốt là studio thiết kế web Next.js. Tools miễn phí. Service chuyên nghiệp khi cần.